De makers van Persona en Shin Megami Tensei doen iets wat weinig studio's aandurven: een compleet nieuwe IP lanceren op het hoogtepunt van hun populariteit. Metaphor: ReFantazio is het resultaat van die ambitie, en het is meteen het beste wat Studio Zero tot nu toe heeft afgeleverd. Een high fantasy JRPG die de vertrouwde Atlus-formule naar een nieuw niveau tilt, met een verhaal dat politiek geladen is, een gevechtssysteem dat verslavend werkt en een wereld waar je tientallen uren in wilt verdwijnen.
Met een Metacritic-score van 94 en talloze Game of the Year-nominaties is Metaphor: ReFantazio een van de best ontvangen games van de afgelopen jaren. Terecht? Absoluut.
Archetypes en gevechten die je scherp houden
Wie bekend is met het Press Turn-systeem uit Shin Megami Tensei voelt zich direct thuis, maar Metaphor voegt daar het Archetype-systeem aan toe. Vergelijk het met een uitgebreide klassensysteem: je personages kunnen van Archetype wisselen, elk met eigen vaardigheden en synergieën. De combinatiemogelijkheden zijn enorm en het spel beloont experimenteren. Een gevecht dat in eerste instantie onmogelijk lijkt, kraak je open door slim je Archetypes aan te passen en zwakheden van vijanden uit te buiten.
Buiten gevechten draait alles om tijdmanagement. Net als in Persona leef je volgens een kalender: overdag reis je door het koninkrijk, 's avonds versterk je banden met je reisgenoten. Maar waar Persona soms te veel opvultijd had, is Metaphor strakker geregisseerd. Vrijwel elke activiteit voelt waardevol. De Follower Bonds zijn meer dan alleen leuke verhaaltjes: ze ontgrendelen nieuwe Archetypes en geven concrete gameplay-voordelen. Dat maakt het investeren in relaties niet alleen narratief bevredigend, maar ook strategisch slim.
Het dagelijkse ritme wordt aangevuld met een verkiezingssysteem: jij bent een van de kandidaten voor de troon, en je moet steun winnen door het land te bereizen en de bevolking te overtuigen. Dat geeft het geheel een urgentie die Persona soms miste. Je hebt een deadline, en elke dag telt.
Visueel spektakel met een onvergetelijke soundtrack
Visueel is Metaphor: ReFantazio een lust voor het oog. De art direction combineert middeleeuwse Europese esthetiek met het kenmerkende Atlus-stijlgevoel. Elk gebied, van bruisende steden tot desolate woestijnen, heeft een eigen karakter. De anime-achtige cutscenes zijn prachtig geanimeerd en de UI is, zoals we van Atlus gewend zijn, strak en stijlvol tot in de kleinste details.
Componist Shoji Meguro, bekend van de Persona-soundtracks, levert opnieuw een magistraal album af. De muziek wisselt moeiteloos tussen epische orkestrale stukken tijdens bossfights en ingetogen, melancholische thema's in rustigere momenten. Het is het soort soundtrack dat je na het spelen nog wekenlang in je hoofd hebt zitten. Technisch draait de game uitstekend op alle platformen, met een stabiele framerate en korte laadtijden op PS5 en moderne pc's.
Een politiek verhaal dat niet bang is om stelling te nemen
Het koninkrijk Euchronia is een wereld vol rassenspanning, ongelijkheid en religieus extremisme. Dat klinkt zwaar, en dat is het ook. Maar het verhaal balanceert die thema's knap met momenten van warmte, humor en hoop. De protagonist is een Elda, het laagst aangeschreven volk, die tegen alle verwachtingen in meedoet aan de verkiezing voor een nieuwe koning. Het is een underdog-verhaal in de beste zin van het woord.
Wat Metaphor onderscheidt van veel andere JRPG's is dat het niet subtiel probeert te zijn. De thematiek over discriminatie, machtsmisbruik en populisme is direct en onmiskenbaar. Sommige spelers zullen dat als te on-the-nose ervaren, maar het geeft het verhaal een overtuigingskracht die je zelden in het genre vindt. De cast van personages is sterk geschreven: elk partylid draagt zijn eigen bagage mee en groeit gedurende de 80 tot 100 uur die je in het spel steekt.
Qua content valt er weinig te klagen. Het hoofdverhaal alleen al is goed voor zo'n 80 uur, en wie alle sidequests, Follower Bonds en optionele dungeons wil afwerken, kijkt eerder richting 120 uur. De replaywaarde is er ook, dankzij de verschillende Archetype-builds en keuzes die je narratief kunt maken.
Een kroon op het JRPG-genre
Metaphor: ReFantazio is het bewijs dat Atlus meer kan dan alleen Persona. Dit is een JRPG die op vrijwel elk vlak excelleert: het gevechtsysteem is het beste dat de studio ooit heeft gemaakt, het verhaal is scherp en relevant, en de presentatie is van wereldklasse. De eerste uren kunnen overweldigend zijn door de hoeveelheid systemen die op je worden losgelaten, en het ontbreken van Nederlandse ondertiteling is voor sommige spelers een drempel. Maar wie zich erdoorheen bijt, vindt een van de rijkste RPG-ervaringen van dit decennium.
Ben je fan van Persona of Shin Megami Tensei, dan is dit een must-buy. Maar ook als je normaal geen JRPG's speelt, is Metaphor een uitstekend instapmoment. De game is beschikbaar op PlayStation Store, Xbox Store en Steam voor €69,99 (regelmatig in de aanbieding voor de helft). Een investering die meer dan de moeite waard is.
