Sommige games verschijnen, worden gespeeld en weer vergeten. Baldur's Gate 3 is niet zo'n game. Sinds de volledige release in augustus 2023 heeft de RPG van het Belgische Larian Studios een permanente plek veroverd in het collectieve geheugen van gamers wereldwijd. Met een Metacritic-score van 96 en Game of the Year-prijzen van vrijwel elke grote ceremonie is dit niet zomaar een goede game. Het is een mijlpaal.
Voor wie het gemist heeft: Baldur's Gate 3 is een turn-based RPG gebaseerd op de vijfde editie van Dungeons & Dragons. Je creëert een personage (of kiest een van de vooraf geschreven 'Origin'-personages) en wordt meegesleurd in een episch verhaal over mind flayers, goddelijke intriges en de vraag of je een parasitaire tadpole in je hoofd kunt vertrouwen. Spoiler: meestal niet.
Gameplay die je niet meer loslaat
Wat Baldur's Gate 3 zo bijzonder maakt, is de keuzevrijheid. Dit is geen RPG waar je af en toe kiest tussen optie A en optie B. Vrijwel elke situatie biedt meerdere oplossingen: praten, vechten, sluipen, omkoppen, betoveren of gewoon het hele gebouw in de hens zetten. De game reageert consequent op je keuzes, met resultaten die soms pas tientallen uren later zichtbaar worden.
Het gevechtssysteem is gebaseerd op de D&D 5e-regels, compleet met initiatiefworpen, actie- en bonusacties, en de beruchte dobbelsteenworpen die het verschil maken tussen een verpletterende slag en een hilarische misser. Tactisch gezien is het briljant: de omgeving speelt constant mee. Duw vijanden van kliffen, laat olievaten exploderen, of creëer ijsvlaktes om tegenstanders uit te laten glijden. De mogelijkheden zijn eindeloos en nodigen uit tot experimenteren.
De twaalf beschikbare klassen (elk met meerdere subklassen) zorgen ervoor dat geen twee playthroughs hetzelfde aanvoelen. Een Paladin speelt fundamenteel anders dan een Bard of Sorcerer, niet alleen in gevechten maar ook in dialogen en wereldinteracties. Voeg daar het multiclass-systeem aan toe en je hebt een character builder die je urenlang bezig kan houden voordat je ook maar één quest hebt voltooid.
Presentatie en techniek
Visueel is Baldur's Gate 3 prachtig, al draait het minder om pure technische power en meer om art direction. De Forgotten Realms komen tot leven met gedetailleerde omgevingen die variëren van donkere Underdark-grotten tot de drukke straten van Baldur's Gate zelf. Cinematische gesprekken worden versterkt door uitstekende motion capture en gezichtsanimaties die emoties overtuigend overbrengen.
De muziek van Borislav Slavov verdient een aparte vermelding. Van de ijzingwekkende koorpassages tijdens intense gevechten tot de ingetogen melodieën bij het kampvuur: de soundtrack zit vol emotie en draagt enorm bij aan de sfeer. De voice acting is door de bank genomen uitstekend, met standouts als Neil Newbon (Astarion) en Jennifer English (Shadowheart) die hun personages echt tot leven wekken.
Qua performance had de game bij launch nog wat haperingen, vooral in het derde bedrijf waar de stad Baldur's Gate voor framerate-dips zorgde. Larian heeft dit met negen grote patches grotendeels opgelost. De PS5-versie draait stabiel en de Xbox Series X|S-port, die in december 2023 verscheen, heeft na updates een vergelijkbare kwaliteit bereikt. Nederlandse of Vlaamse lokalisatie ontbreekt helaas, maar de Engelse voice acting is van zulke hoge kwaliteit dat dit nauwelijks stoort.
Verhaal en content
Het hoofdverhaal is opgedeeld in drie bedrijven die je door de Sword Coast leiden. Van de crash van een Nautiloid-schip tot de confrontatie met de Absolute: het verhaal zit vol wendingen, morele dilemma's en momenten die je dwingen om echt na te denken over je keuzes. De schrijvers slagen erin om zware thema's als identiteit, macht en opoffering te verweven met humor en warmte.
De companions zijn het kloppende hart van de ervaring. Elk van de tien mogelijke reisgenoten heeft een eigen achtergrondverhaal, motivaties en meningen over jouw keuzes. De interacties voelen organisch: companions reageren op elkaar, op de wereld en op wat je doet. Romances zijn beschikbaar voor alle companions en behoren tot de best geschreven relaties in gaming. De beroemde 'beer-scène' met Halsin is inmiddels legendarisch.
Qua speelduur moet je rekening houden met minimaal 80 tot 100 uur voor één playthrough, en dan mis je nog gegarandeerd de helft van de content. De replaywaarde is enorm: andere klassen, andere companions, andere keuzes. Sommige spelers zitten inmiddels aan hun vijfde of zesde run en ontdekken nog steeds nieuwe dingen. Larian heeft na launch ook flink wat gratis content toegevoegd, waaronder een volledig nieuwe epiloog, extra eindes, officiële mod-ondersteuning (Patch 7) en de enorme Patch 9 die cross-play introduceerde.
Een nieuw ijkpunt voor RPG's
Baldur's Gate 3 is niet perfect. Het derde bedrijf voelt compacter en minder gepolijst dan de eerste twee, met een stad die soms overweldigend is in haar omvang zonder de zorgvuldige begeleiding van eerdere gebieden. De leercurve is stevig voor nieuwkomers: als je geen ervaring hebt met D&D of Larian's eerdere Divinity-games, worden de eerste uren flink overweldigend. En hoewel de patches enorm veel hebben verbeterd, blijven er sporadisch bugs opduiken.
Maar dit zijn kanttekeningen bij wat verder een monumentale prestatie is. Larian Studios, nota bene een Belgische studio uit Gent, heeft laten zien wat er mogelijk is als je geen concessies doet aan je visie. In een tijdperk van live-service games, microtransacties en half afgewerkte releases is Baldur's Gate 3 een verademing: een compleet, genereus en met liefde gemaakt product dat respect heeft voor de tijd en het geld van de speler.
Of je nu een doorgewinterde D&D-veteraan bent of voor het eerst een dobbelsteen gooit: Baldur's Gate 3 is een van die zeldzame games die je bijblijft lang nadat de credits zijn gerold. Het is beschikbaar op PC (Steam en GOG), PlayStation 5, Xbox Series X|S en macOS. Als je het nog niet gespeeld hebt, is dit je teken.
